Öğretim İlke ve Yöntemleri (ÖYT) dersinin en kapsamlı ve en çok soru getiren (her yıl yaklaşık 4-5 soru) ünitesine geldik: Öğretim Modelleri ve Yaklaşımları. Bu ünite, eğitimin "nasıl" yapılması gerektiğine dair büyük kuramsal çerçeveleri çizer. Özellikle Benjamin Bloom’un "Tam Öğrenme"si ve çağdaş eğitimin temeli olan "Yapılandırmacılık" bu işin can damarıdır.
KPSS 2026 Eğitim Bilimleri Konu Anlatımı - ÖYT 3: Öğretim Modelleri (Bölüm 1)
Bu bölümde, KPSS'de soru çıkma olasılığı en yüksek olan üç dev modeli inceleyeceğiz.
1. BÖLÜM: Tam Öğrenme Modeli (Benjamin Bloom)
Bloom’un temel felsefesi şudur: "Uygun şartlar sağlanırsa dünyadaki her çocuk, her şeyi öğrenebilir." Öğrenemeyen öğrenci yoktur, öğretemeyen öğretmen vardır.
1.1. Modelin Değişkenleri
Öğrenci Giriş Özellikleri:
Bilişsel Giriş: Ön bilgiler (En önemli değişimdir).
Duyuşsal Giriş: İlgi, tutum, özgüven.
Öğretim Hizmetinin Niteliği (PİDE):
Pekiştirme: Doğru davranışın tekrarını sağlamak.
İpucu: Öğrenciyi hedefe yönlendiren işaretler.
Dönüt-Düzeltme: En kritik öğedir. Hataların anında düzeltilmesidir.
Etkin Katılım: Öğrencinin sürece bizzat dahil olması.
Öğrenme Ürünleri: Başarı, hız, duyuşsal özellikler.
1.2. Süreç Nasıl İşler?
Üniteler sırayla işlenir. Bir ünite bitince "İzleme Testi" (Formatif) yapılır. Eğer sınıftaki öğrencilerin en az %70'i başarılı değilse, eksik kalanlara "Tamamlayıcı Öğretim" yapılır. Kalanlar öğrenmeden asla bir sonraki üniteye geçilmez.
2. BÖLÜM: Yapılandırmacı (Constructivist) Yaklaşım
Modern müfredatımızın temelidir. Piaget ve Vygotsky’nin görüşlerine dayanır.
Temel Mantık: Bilgi dışarıdan hazır alınmaz; birey tarafından eski bilgilerle ilişkilendirilerek zihinde inşa edilir.
Bilginin Doğası: Bilgi nesnel (evrensel) değil, özneldir. Herkesin gerçeği kendine göredir.
Öğretmen: Otorite değil, rehber ve kolaylaştırıcıdır.
Öğrenci: Bilgiyi araştıran, sorgulayan ve oluşturan aktif öznedir.
2.1. 5E Modeli (Yapılandırmacılığın Uygulama Basamakları)
Girizgah (Engage): Merak uyandırma, ön bilgileri yoklama.
Keşfetme (Explore): Öğrencinin materyallerle bizzat uğraştığı, öğretmenin en pasif olduğu aşama.
Açıklama (Explain): Kavramların adlandırıldığı, öğretmenin rehberlik ettiği aşama.
Derinleştirme (Elaborate): Öğrenilenlerin yeni durumlara uygulanması.
Değerlendirme (Evaluate): Öz değerlendirme ve sürece dayalı ölçüm.
3. BÖLÜM: Okulda Öğrenme Modeli (Carroll)
Bloom'un Tam Öğrenme modeline ilham veren kuramdır. Temel vurgusu zaman üzerindedir.
Yetenek: Öğrencinin konuyu öğrenmesi için ihtiyaç duyduğu zaman.
Öğretimden Yararlanma Yeteneği: Hazırbulunuşluk.
Sebat (Sabır): Öğrencinin gönüllü olarak harcadığı zaman.
Fırsat: Öğretmenin öğrenciye verdiği zaman.
Öğretimin Niteliği: Ek zaman gerektirmeyecek şekilde kaliteli anlatım.
4. BÖLÜM: KPSS Vaka Analizi
Vaka 1: Bir öğretmen işlediği ünite sonunda öğrencilere bir test uygulamış, %70 barajını geçemeyen öğrenciler için hafta sonu kursu düzenlemiş ve ancak hepsi başarılı olduktan sonra yeni konuya geçmiştir. Analiz: Net bir Tam Öğrenme örneğidir. "Baraj" ve "Yeni konuya geçmeme" anahtar kelimelerdir.
Vaka 2: Öğretmen sınıfa bir problem getirir. Öğrenciler gruplara ayrılarak verileri toplar, kendi hipotezlerini kurar ve kendi sonuçlarına ulaşırlar. Öğretmen sadece kaynak önerisinde bulunur. Analiz: Bilginin öğrenci tarafından inşa edilmesi nedeniyle Yapılandırmacılıktır.
Yorumlar
Yorum Gönder